Print

Γεωλογική ιστορία της περιοχής

Γεωλογική ιστορία του Βουραϊκού ποταμού και του Φαραγγιού

Πριν από 5 εκατομμύρια χρόνια περίπου (Ανώτερο Μειόκαινο-γεωλογικός χρόνος) ο Βουραϊκός ποταμός απέθετε ποταμοχειμάρρια ιζήματα μεγάλου πάχους και έκτασης στην τάφρο (λεκάνη που δημιουργήθηκε από ρήγματα) των Καλαβρύτων Εικ 1., όπως και στις περιοχές του Μεγάλου Σπηλαίου και Άνω Διακοπτού και εξέβαλε στην ευρύτερη περιοχή Άνω Διακοπτού - Ακράτας σε θαλάσσιο η λιμναίο περιβάλλον.

 

Τα αρχαιότερα ιζήματα της τάφρου των Καλαβρύτων είναι αποθέσεις μαργών αργίλων λιμναίας φάσης τα οποία περιέχουν στρώματα λιγνιτών .

Εικ. 1 Ενδεικτική γεωλογική τομή του φύλλου ΑΙΓΙΟ, από το νότιο τμήμα (Α-Α1 )

Τα αρχαιότερα ιζήματα της τάφρου των Καλαβρύτων είναι οι μάργες και οι άργιλοι λιμναίας φάσης οι οποίες περιέχουν στρώματα λιγνιτών Εικ. 2 (Κούκουζας κ.α. 1978 Τsoflias 1991)

                                                      

Εικ. 2 Στρώμα Λιγνίτη στην περιοχή του «Ξιδιά» νοτιοδυτικά της πόλης των Καλαβρύτων.

Πριν από 3,5 εκατομμύρια χρόνια ένα τμήμα του υδρογραφικού δικτύου του ποταμού που βρισκόταν νότια της τάφρου των Καλαβρύτων αποκόπηκε και συνελήφθη από τον Αροάνιο ποταμό που βρίσκεται νότια. Σταδιακά μεταβλήθηκε η κατεύθυνση ροής του Βουραϊκού ποταμού και από ΒΑ στράφηκε προς τα δυτικά στο τμήμα Μεγάλου Σπηλαίου – Λόφος Εικ.3 .

Κατά την ίδια περίοδο ο ποταμός αποθέτει τα κροκαλοπαγή της περιοχής Μεγάλου Σπηλαίου Εικ. 4 και σταδιακά η κοίτη του διαμορφώνεται πάνω στο αλπικό υπόβαθρο της ενότητας Πίνδου (επικρατούν οι λεπτοστρωματώδεις ασβεστόλιθοι) από την περιοχή «πόρτες» μέχρι τα Νιάματα.

Εικ. 3. Μεταβολή της κατεύθυνσης του Βουραϊκού ποταμού από ανατολικά προς δυτικά (Google Earth)

Λόγω των ανοδικών κινήσεων της περιοχής αυτής ο ποταμός εκβαθύνει σίγα σιγά και διαμορφώνει το τμήμα του σημερινού φαραγγιού Εικ. 5. Σε αυτήν την περίοδο ο Λαδοπόταμος ρέει ανατολικα του Βουραϊκού ποταμου στα ιζηματα που εχει αποθεσει ο βουραικος προτου κινηθει προς τα δυτικα.

Εικ.4 . Η Μονή Μεγάλου Σπηλαίου χτισμένη στη βάση των κροκαλοπαγών πετρωμάτων

Σήμερα η λεκάνη απορροής του ποταμού Βουραϊκού έχει έκταση περίπου 254.000 στρέμματα . Το μήκος της κύριας κοίτης του ποταμού είναι περίπου 38χλμ. Οι πηγές του βρίσκονται στις δυτικές παρυφές του Χελμού και στις ανατολικές του όρους Καλλιφώνι. Η εκβολή του γίνεται στον Κορινθιακό Κόλπο, βορειοδυτικά του Διακοπτού.

Εικ.5 . Το Φαράγγι του Βουραϊκού ποταμού στη θέση «Πόρτες»

Βιβλιογραφία

ΤΡΙΚΟΛΑΣ Κ. ΑΛΕΞΟΥΛΗ-ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ Α. 2004: ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ (Β. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ)

ΤΡΙΚΟΛΑ Κ,. ΑΛΕΞΟΥΛΗ-ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ Α. 2005: ΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΑ ΥΔΡΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ: Η ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΛΑΔΟΠΟΤΑΜΟΥ (Β. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ)

ΥΠΕΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ :ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΒΟΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (ΥΔ 02) 2012

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τοπουζίδης Νικόλαος

Γεωλόγος

Φορέα Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού

Written by xristos. Posted in Γεωπάρκο

Print

Εκπαίδευση

Περιβαλλοντικό puzzle

Σε έναν από τους στόχους του Γεωπάρκου, την περιβαλλοντική εκπαίδευση,  πολύτιμη είναι η βοήθεια και συνεργασία με το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κλειτορίας – Ακράτας που λειτουργεί με ενιαία παιδαγωγική ομάδα και με έδρα την Κλειτορία. Το ΚΠΕ διαθέτει εγκαταστάσεις στην Κλειτορία του Δήμου Καλαβρύτων και στην Ακράτα του Δήμου Αιγιαλείας.  Η προστασία και ορθολογική διαχείριση της περιοχής μας με την  ιδιαίτερη γεωμορφολογική και γεωλογική κληρονομιά, η τοπική ανάπτυξη μέσω της προβολής της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας της περιοχής (φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι, παράδοση, τοπική κουζίνα) και η ενεργητική συμμετοχή των κατοίκων και των τοπικών αρχών είναι από τους σημαντικότερους στόχους του Γεωπάρκου Χελμού Βουραικού.


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ


Ταξίδι στην Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού - Βουραΐκού

mathites
Τριήμερο πρόγραμμα για μαθητές Δημοτικού (Ε΄και ΣΤ΄τάξη)-Γυμνασίου - Λυκείου . Κύριος στόχος του προγράμματος είναι να ενισχυθεί η κατανόηση και η δέσμευση των μαθητών στο θέμα της προστασίας του Φυσικού περιβάλλοντος. Αυτό επιτυγχάνεται με βιωματικές εμπειρίες που δίνουν την ευκαιρία να γίνουν κατανοητές οι ποικίλες πιέσεις που υφίστανται η ΠΠ, καθώς και οι κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις που συντελούν τόσο στην ανάπτυξη των πιέσεων όσο και στην άρση τους. Με τον τρόπο αυτό το εκπαιδευτικό προγράμματα συμβάλλει στην αειφόρο διαχείριση και προστασία της ΠΠ και γενικά στην Αειφόρο Ανάπτυξη. Σε αυτό το πρόγραμμα οι συμμετέχοντες ολοκληρώνουν πλήρως τις έννοιες της προστασίας, της βιοποικιλότητας, της διαχείρισης και κατανοούν ότι Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού – Βουραΐκού είναι τόπος ανακάλυψης, γνώσης και πρακτικής εξάσκησης
Βιώνουν πλούσια ομάδα από γνωστικές, συναισθηματικές και ψυχοκινητικές δραστηριότητες. Η ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας και της γεωποικιλότητας είναι περισσότερο από επιτακτική σήμερα και στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές τέτοιες περιοχές και δεν τις γνωρίζουν οι μαθητές. Επομένως η  προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας και των φυσικών και πολιτισμικών αξιών τέτοιων περιοχών είναι ο τελικός στόχος του Τριήμερου προγράμματος.


Υλοποίηση


Δίνονται στις ομάδες οι ίδιες δραστηριότητες κατάλληλα προσαρμοσμένες στην βαθμίδα εκπαίδευσης

•Γίνεται σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης Χελμού – Βουραϊκού •Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες
•Οι ομάδες κατανέμουν ρόλους για να υλοποιήσουν τις δραστηριότητες
•Κάποιες δίνονται με παιγνιώδη τρόπο ξεχωριστά για κάθε ομάδα από μια δεξαμενή δραστηριοτήτων και κάποιες από αυτές είναι κοινές για όλους
•Το απόγευμα στα εργαστήρια και στις αίθουσες εργασίας οι μαθητές επεξεργάζονται και προετοιμάζουν τις παρουσιάσεις τους
•Αξιοποιούνται επίσης τα παιχνίδια γνωριμίας, παιχνίδια αισθήσεων στο πεδίο, θεατρικά παιχνίδια κλπ
•Την τελευταία ημέρα οι μαθητές παρουσιάζουν, αξιολογούν και αναχωρούν από το ΚΠΕ


Ο Υγροβιότοπος της Λίμνης Τσιβλού, για μαθητές Ε΄, Στ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου

tsivlou

Μονοήμερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές E΄, ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου. Συνδυάζει τη μελέτη πεδίου με το περιβαλλοντικό μονοπάτι.

Το πρόγραμμα στοχεύει:

  • Στην εξοικείωση με το ζήτημα της διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών.
  • Στην ανάπτυξη περιβαλλοντικά ορθής συμπεριφοράς σε προστατευόμενες περιοχές.
  • Στην εισαγωγή στο ζήτημα της διαχείρισης του γλυκού νερού με έμφαση στο θέμα της λειψυδρίας.
  • Στην εισαγωγή στο ζήτημα της αξίας των μικρών υγροτόπων και των δασικών οικοσυστημάτων.
  • Στη μοναδικότητα σχηματισμού του συγκεκριμένου υγροβιότοπου (κατολίσθηση, 1913)


Το ποτάμι μας, ο Κράθης, για μαθητές Γ΄, Δ΄, Ε΄, Στ΄ Δημοτικού και Α΄ Γυμνασίου


Μονοήμερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, για μαθητές Γ΄, Δ΄, Ε΄, Στ΄ Δημοτικού και Α΄ Γυμνασίου. Συνδυάζει τη μελέτη πεδίου, στο χώρο του ποταμού που προσεγγίζουμε, με στοιχεία περιβαλλοντικού μονοπατιού κατά τη διάρκεια της διαδρομής προς αυτό. Το περιβαλλοντικό μονοπάτι χαρακτηρίζεται από δραστηριότητες που εξελίσσονται σε όλη τη διάρκεια μιας προκαθορισμένης πορείας ενώ στη μελέτη πεδίου οι δραστηριότητες γίνονται σε ένα συγκεκριμένο και προκαθορισμένο, πάλι, χώρο.

Στοχεύει:

  • Στην εξοικείωση με την ανάγκη της ορθολογικής διαχείρισης του νερού και συνειδητοποίηση της σημαντικότητας του αγαθού του νερού.
  • Στη γνωριμία με το φυσικό περιβάλλον του ποταμού.
  • Στην κατανόηση του ρόλου του ποταμού στη ζωή των κατοίκων της Ακράτας.
  • Στο να γνωρίσουν τα παιδιά μέσα από τον Κράθη, το δικό τους ποτάμι, να τα συγκρίνουν και να προβληματιστούν για τους τρόπους διαφύλαξης και προστασίας τους.
  • Στην ενίσχυση του έργου των εκπαιδευτικών που εκπονούν σχετικά περιβαλλοντικά προγράμματα. 
  • Στην ενδυνάμωση της οικολογικής συνείδησης όλων των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα.


Στο 1ο όροφο του κτηρίου που στεγάζεται ο Φορέας διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού στα Καλάβρυτα, Αγίου Αλεξίου 35, στα ΚΕΠ δίπλα , υπάρχει Έκθεση με υλικό του Εθνικού Πάρκου καθώς και αίθουσα προβολής ώστε ο επισκέπτης να γευτεί μια πρώτη δόση της ομορφιάς και της σημαντικότητας του Γεωπάρκου .

ekthesi 

    Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κλειτορίας - Ακράτας
      25007 ΚΛΕΙΤΟΡΙΑ ΑΧΑΪΑΣ   Τηλέφωνο: 26920-31288 Fax: 26920-32373
      Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

 

 

   Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κλειτορίας - Ακράτας

     25007 ΚΛΕΙΤΟΡΙΑ ΑΧΑΪΑΣ  Τηλέφωνο: 26920-31288 Fax: 26920-32373
     Email:
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. "> This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Written by Super User. Posted in Γεωπάρκο

Print

Τι είναι το Γεωπάρκο;


Ένα Γεωπάρκο είναι μια περιοχή με σαφώς καθορισμένα όρια και μια αξιοσημείωτη γεωλογική κληρονομιά, που προωθεί την προστασία και τη χρήση της ακολουθώντας μια στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης (δηλαδή στην οικονομική ανάπτυξη που σχεδιάζεται και υλοποιείται λαμβάνοντας υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα) και προάγει την οικονομική ευημερία των ανθρώπων που ζουν εκεί. Ένα Γεωπάρκο καλείται να αποδείξει ότι αποτελεί γεωλογική κληρονομιά εξέχουσας σημασίας σε παγκόσμιο επίπεδο και παράλληλα έχει ως σκοπό να διερευνήσει, να αναπτύξει και να αναδείξει τη σχέση μεταξύ της γεωλογικής κληρονομιάς και όλων των άλλων πτυχών της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.

Written by Super User. Posted in Γεωπάρκο

Print

Γεώτοποι

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.


 fd2

faragiii

 

Το απότομο και επιβλητικό Φαράγγι του Βουραϊκού ποταμού με τον Οδοντωτό σιδηρόδρομο να το διασχίζει βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του Γεωπάρκου. Ξεκινάει από το Διακοπτό  πλησίον της Εθνικής οδούς Πατρών Αθηνών και καταλήγει στα Καλάβρυτα  μετά από 22 χιλιόμετρα. Δίπλα από τις γραμμές του τρένου υπάρχει το Ευρωπαϊκού Μονοπάτι Ε4 που χρησιμοποιείται από Έλληνες και ξένους πεζοπόρους. Η διαδρομή για το κατέβασμα απαιτεί περίπου 6 ώρες και για το ανέβασμα περίπου 7 - 8 ώρες. Στα κάθετα τοιχώματα του φαραγγιού σαν τεράστιες οθόνες προβάλλουν την γεωλογική εξέλιξη του, με τα κροκαλοπαγή , τους λεπτοπλακώδεις ασβεστόλιθους  ενώ σαν πινελιές ενός πανύψηλου ζωγράφου θαυμάζουμε τα ρήγματα και τις πτυχές των πετρωμάτων. Φυσικά από αυτό το σκηνικό δεν λείπουν  σπάνια φυτά όπως η καμπανούλα των βράχων Campanula versicolor,  το τοπικό ενδημικό Achillea unbelata ssp monocephala, η Asperula arcadiensis, κ.α. Στη διαδρομή του φαραγγιού συναντάμε και την Ιερά Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου  χτισμένη σε ένα εντυπωσιακό τοπίο κροκαλοπαγών στην είσοδο μιας φυσικής σπηλιάς.


   spilaiooo
          

               
Το Σπήλαιο των Λιμνών στα Καστριά με τις 13 καταπληκτικές υπόγειες λίμνες του, 17 χιλ από τα Καλάβρυτα και 9 χλμ από την Κλειτορία  δείχνει στον τυχερό του επισκέπτη την αργή και δημιουργική δράση του νερού στο πέρασμα των αιώνων  με τους θαυμάσιους και τεράστιους σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Το αξιοποιημένο μήκος του σπηλαίου προς το παρόν ανέρχεται σε 500 μέτρα. Περιλαμβάνει εγκατάσταση καλλιτεχνικού φωτισμού. Ο επισκέπτης μπαίνει στο σπήλαιο από τεχνητή σήραγγα, που καταλήγει κατ'  ευθείαν στο δεύτερο όροφο. Οι διαστάσεις του τμήματος αυτού προκαλούν δέος, έκσταση, θαυμασμό. Η διάβαση των λιμνών γίνεται από υπερυψωμένες τεχνητές γεφυρούλες.     

            
 aroanioss
        

Κοντά στο χωριό Πλανητέρο και σε υψόμετρο 600 μ. μέσα σε δάσος με υπεραιωνόβια  πλατάνια πηγάζει ο Αροάνιος ποταμός από νερά της λεκάνης του Φενεού που φθάνουν εδώ από καταβόθρες. Το νερό εξέρχεται από τους ασβεστόλιθους κατά την διάρκεια όλου του χρόνου. Δίπλα ακριβώς απ’ τις πηγές διατηρείται ένας παλιός νερόμυλος, ενώ από εδώ περνά και το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4.

 

tsivlouu

 

Η λίμνη του Τσιβλού είναι μια μικρή ορεινή λίμνη σε υψόμετρο 710 μέτρων. Έχει επιφάνεια μικρότερη από 200 στρέμματα και βάθος περίπου στα 80 μέτρα. Δημιουργήθηκε από μια μεγάλη κατολίσθηση το 1913 όταν το απέναντι του τότε οικισμού του Τσιβλού βουνό Γερακάρη κατέπεσε και έφραξε για σχεδόν ένα χρόνο το γειτονικό ποταμό Κράθη. Το όνομα στη λίμνη το έδωσε ο οικισμός του Τσιβλού, που μέρος του θάφτηκε κάτω από τα νερά της. Γύρω από την λίμνη κυριαρχούν τα κωνοφόρα: έλατα , μαυρόπευκα και χαλέπια πεύκα. Στη λίμνη ζουν πέντε είδη ψαριών: οι κυπρίνοι, οι λίγες πέστροφες και τα κουνουπόψαρα έχουν εισαχθεί. Ο κέφαλος του γλυκού νερού και η ντάσκα είναι ντόπια ψάρια της Πελοποννήσου.

 

doksa

 

H λίμνη Δόξας είναι τεχνητή. Mέσα της βρίσκεται μια λωρίδα γης που καταλήγει στο ναό του Aγίου Φανουρίου. Βόρεια  της λίμνη βρίσκεται το υπέροχο μοναστήρι του Aγίου Γεωργίου, με υπέροχη αρχιτεκτονική του, τις εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες του και το χώρο του «Kρυφού Σχολειού».

 

idatastigos

 

Τα Ύδατα της Στυγός είναι οι πηγές του ποταμού Κράθη στον Όρος Χελμός  του νομού Αχαΐας σε υψόμετρο 2.100 μ. Κατά την μυθολογία, η Στύγα ήταν θαλάσσιο μυθικό πλάσμα  που είχε το παλάτι της στα Τάρταρα και την φυλάνε μέρα νύχτα δράκοι ακοίμητοι. Ο καταρράκτης ύψους 200 μ. είναι εντυπωσιακός και μπορούμε να τον θαυμάσουμε από κοντά  ακολουθώντας το εκεί σηματοδοτημένο μονοπάτι.

 

ladonas

 

Η κύρια πηγή του ποταμού Λάδωνα βρίσκεται νοτιοδυτικά του οικισμού Λυκούρια, και αποκαλείται «το μάτι του Λάδωνα». Τροφοδοτείται από υπόγειο ποταμό και το νερό βγαίνει από ένα μόνο κεφαλάρι και σχηματίζει πάνω από την πηγή μια μικρή και βαθιά λίμνη. Σε απόσταση 16 χιλιομέτρων  έχετε την ευκαιρία για κατάβαση με canoe-kayak   και rafting.

Written by Super User. Posted in Γεωπάρκο

Print

Γεωπάρκο Χελμού-Βουραϊκού


Το Γεωπάρκο Χελμού-Βουραϊκού βρίσκεται στην Βόρεια Πελοπόννησο, 100 χλμ. από την Πάτρα και 200 χλμ. από Αθήνα, έχει έκταση 647 km2, με 62 δημοτικά διαμερίσματα και πόλεις και συνολικό πληθυσμό 27.125 κατοίκων.


Δείτε εδω: Γεωτουριστικός Χάρτης Γεωπάρκου Χελμου-Βουραϊκού

Δείτε εδώ: Γεωλογικός Χάρτης Γεωπάρκου Χελμού-Βουραϊκού


Χάρτης Γεωτόπων στο Γεωπάρκο Χελμού-Βουραϊκού:

Geopark GR


Written by Super User. Posted in Γεωπάρκο

ypourgeio